Cảnh này lặp lại với hầu hết gia chủ: xin ba bốn nơi báo giá cho cùng một căn nhà, cầm về so, thấy chênh nhau vài chục triệu, rồi phân vân. Bên rẻ thì sợ làm ẩu, bên đắt thì tiếc tiền. Và cái bẫy lớn nhất là mặc định rằng cùng một hạng mục thì bên nào rẻ hơn là bên đó tử tế hơn, ít ăn lãi hơn.
Thực tế thường ngược lại. Chênh lệch trong một bảng báo giá nội thất phần lớn không nằm ở phần lãi, mà nằm ở những thứ được ghi ra và những thứ được lặng lẽ bỏ đi.
Cùng chữ "tủ bếp" nhưng bên trong là hai thứ khác nhau
Một dòng ghi "tủ bếp — X triệu/mét dài" nghe thì giống nhau, nhưng nó có thể là thùng nhựa hoặc thùng gỗ thường; cạnh dán chỉ mỏng hay chỉ dày; bản lề ray là hàng phổ thông hay loại giảm chấn có thương hiệu; mặt đá là loại nào, dày bao nhiêu. Mỗi lựa chọn thấp xuống một bậc là bảng giá nhẹ đi một chút. Cộng lại thành vài chục triệu. Người báo giá rẻ không nói dối — họ chỉ chọn giúp bạn phương án rẻ nhất ở mọi dòng, rồi để bạn tự phát hiện ra khi đã ở vào nhà.
Ba câu hỏi làm lộ ra sự thật của một bảng báo giá
Thứ nhất, hỏi bảng bóc tách chi tiết (BOQ). Một đơn vị làm thật sẽ đưa được bảng liệt kê từng hạng mục: thùng vật liệu gì, cánh vật liệu gì, phụ kiện hãng nào, mặt đá loại nào, số lượng bao nhiêu. Ai chỉ đưa một con số tổng tròn trịa mà ngại tách chi tiết, thường là vì tách ra sẽ lộ chỗ đã rút.
Thứ hai, hỏi cái gì không nằm trong giá này. Đây là câu khiến "phát sinh" hết đường xuất hiện. Điện nước đấu nối, tháo dỡ đồ cũ, vận chuyển lên tầng, xử lý tường ẩm... món nào không ghi trong hợp đồng thì sau này đều là tiền thêm. Biết trước thì không bị bất ngờ giữa chừng, lúc đã lỡ dở không quay lại được.
Thứ ba, xin xem công trình thật đã bàn giao vài năm. Ảnh render lúc nào cũng đẹp. Nhưng một căn bếp đã dùng ba năm mà cánh vẫn khít, chân tủ chưa phồng, bản lề chưa xệ — đó mới là bằng chứng về cách người ta làm phần khuất, phần bạn không kiểm tra được lúc nhận nhà.
| Câu hỏi nên đặt ra | Vì sao làm lộ sự thật |
|---|---|
| Xin bảng bóc tách chi tiết (BOQ) | Đơn vị làm thật luôn đưa được; ai ngại tách chi tiết thường có chỗ đã rút |
| Cái gì KHÔNG nằm trong giá này? | Khiến "phát sinh" hết đường xuất hiện bất ngờ giữa chừng |
| Xin xem công trình đã bàn giao vài năm | Ảnh render luôn đẹp; công trình thật sau 3 năm mới lộ chất lượng phần khuất |
Chênh nhau 30 triệu trên giấy, chênh nhau gấp đôi ngoài thực tế
Một cặp vợ chồng trẻ từng cầm hai bảng báo giá, một bên 180 triệu, một bên 210 triệu cho cùng diện tích. Họ chọn bên rẻ hơn để dành tiền mua sắm đồ điện tử. Sáu tháng sau khi ở, họ phải chi thêm gần 40 triệu: đổi lại bộ ray tủ bếp vì loại cũ kêu cót két và rơi hộc chỉ sau vài tháng dùng, xử lý một đoạn dây điện đấu nối ẩu bị chập, và làm lại mặt đá bếp vì loại ban đầu ố vàng loang lổ chỉ sau nửa năm nấu nướng. Cộng dồn, số tiền họ "tiết kiệm" được lúc ký hợp đồng chưa bằng một nửa số tiền họ phải bỏ thêm sau đó — chưa kể những ngày phải xin nghỉ làm ở nhà chờ thợ tới sửa.
Chọn nhà thầu, xét cho cùng, là chọn người sẽ thay bạn quyết định hàng trăm chi tiết nhỏ mà bạn không có mặt để giám sát. Một bảng báo giá dám ghi rõ mọi dòng là một lời cam kết rằng những chi tiết đó sẽ được làm đúng như đã ghi. Đọc báo giá theo cách này, bạn sẽ thôi hỏi "bên nào rẻ nhất" và bắt đầu hỏi "bên nào ghi rõ nhất".
